วิธีแต่งตัวไปเที่ยวหิมะครั้งแรก — ก่อนกระเป๋าจะปิด

มีช่วงเวลาหนึ่งก่อนออกเดินทางที่แทบทุกคนเงียบลง

นั่นคือตอนที่กระเป๋าเดินทางถูกเปิดอยู่บนพื้น เสื้อผ้าวางกองอยู่ข้าง ๆ และเราเริ่มถามตัวเองว่า

เอาไปแค่นี้พอไหม

สำหรับคนที่จะไปเที่ยวหิมะครั้งแรก คำถามนั้นมักจะหนักกว่าปกติ เพราะเราไม่รู้ว่าความหนาวแบบไหนกำลังรอเราอยู่ เราแค่เห็นรูปในอินเทอร์เน็ต

หิมะขาว เสื้อโค้ทสวย แก้มแดงนิด ๆ แก้วกาแฟอุ่นในมือ

ภาพเหล่านั้นทำให้ความหนาวดูโรแมนติกกว่าความเป็นจริงอยู่พอสมควร

เพราะในวันที่ลมพัดแรง มือเริ่มชา รองเท้าเปียกตั้งแต่เช้า และลูกเริ่มร้องว่าหนาวทั้งที่ยังไม่ถึงสถานที่ ความสวยในรูปอาจไม่ใช่สิ่งที่เราต้องการที่สุดอีกต่อไป

ความหนาวที่เราไม่รู้ว่าไม่รู้

ครั้งแรกที่ไปประเทศที่มีหิมะ หลายคนคิดว่าตัวเองเตรียมพร้อมแล้ว

ซื้อเสื้อกันหนาวมาสองตัว ซ้อนกันก็น่าจะพอ

แต่พอถึงที่จริง

มันไม่ง่ายแบบนั้น

สิ่งที่เปลี่ยนไปไม่ใช่อุณหภูมิในแอปพยากรณ์อากาศ แต่เป็นความเข้าใจของเราเอง ว่าความหนาวของญี่ปุ่นไม่ได้มีหน้าเดียว โตเกียวอาจเป็นความหนาวแบบเดินเมืองได้สบายถ้าแต่งตัวถูก แต่ฮอกไกโดในบางวันอาจเป็นอีกโลกหนึ่งเลย

เพิ่งมารู้ทีหลังว่า สิ่งที่เราต้องการไม่ใช่เสื้อที่หนาที่สุด แต่คือระบบที่ทำให้ร่างกายอบอุ่นได้จริง

ก่อนเลือกเสื้อ ต้องเข้าใจหิมะก่อน

หิมะไม่ได้มีแบบเดียว และนั่นทำให้คำถามว่า "ต้องเตรียมเสื้อผ้าแบบไหน" ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกทริป

หิมะแห้ง (Powder Snow) พบบ่อยที่ฮอกไกโด ฮาร์บิน หรือยุโรปเหนือ มันเบาและฟู เวลาตกลงมาเหมือนผง ข้อดีคือไม่ค่อยเปียก แต่ถ้าลมแรง หิมะจะปลิวใส่หน้าและซึมเข้าช่องเสื้อที่ไม่มีซิปปิดได้ง่าย

หิมะเปียก (Wet Snow) พบที่โซลช่วงต้นฤดูหนาว หรือญี่ปุ่นตอนใต้ มันหนักกว่า เกาะเสื้อผ้า และทำให้เปียกได้เร็วมาก ถ้า Outer Layer ไม่กันน้ำจริง ภายใน 2 ชั่วโมงที่เดินกลางแจ้ง เสื้อชั้นในเริ่มชื้น และความหนาวก็ซึมเข้ามาได้แม้ว่าจะใส่หลายชั้น

นั่นทำให้ผมคิดว่าคำถามที่ควรถามก่อนทริปไม่ใช่ "ต้องใส่กี่ชั้น" แต่คือ "หิมะที่กำลังจะไปเจอเป็นแบบไหน"

สามชั้นที่เปลี่ยนทริปได้ทั้งทริป

ระบบ Layering หรือการใส่เสื้อแบบ 3 ชั้น ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่หลายคนรู้จักชื่อโดยไม่รู้ว่าแต่ละชั้นทำหน้าที่อะไร

ตอนแรกผมก็คิดว่าใส่เสื้อหนาหลายตัวซ้อนกันก็น่าจะเหมือนกัน

มันต่างกันมาก

ชั้นที่หนึ่ง — ชั้นที่แนบผิว

ชั้นนี้ไม่ได้กักความอบอุ่น แต่ทำหน้าที่ดึงความชื้นออกจากผิวให้แห้ง ถ้าชั้นนี้เปียกชื้นจากเหงื่อ ชั้นถัดไปจะทำงานได้ยากขึ้น

วัสดุที่เหมาะคือ Merino Wool, Polyester สังเคราะห์, หรือ Heattech ของ Uniqlo

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือเสื้อฝ้ายธรรมดาเป็นชั้นแรก เพราะฝ้ายอุ้มน้ำ พอมีเหงื่อนิดเดียว จะเริ่มรู้สึกเย็นโดยไม่รู้ตัว

สำหรับเด็ก เรื่องนี้สำคัญกว่าผู้ใหญ่ เพราะเด็กเคลื่อนไหวเยอะ เหงื่อออกง่ายกว่า และถ้าเสื้อชั้นในเปียกชื้น พวกเขาจะหนาวกว่าผู้ใหญ่เสมอ

ชั้นที่สอง — ชั้นกักความอบอุ่น

นี่คือชั้นที่คนส่วนใหญ่เข้าใจผิดมากที่สุด

หลายคนคิดว่าชั้นนี้คือเสื้อขนเป็ดหนา ๆ ตัวเดียว แต่ในความเป็นจริง ถ้าวันนั้นหิมะเปียกและ Outer Layer ไม่กันน้ำ เสื้อขนเป็ดที่ชุ่มน้ำจะสูญเสียประสิทธิภาพเกือบทั้งหมด

ถ้าไปในพื้นที่ที่อาจโดนหิมะหรือฝนเปียก ให้เลือก Fleece แทน เพราะแม้เปียกก็ยังกักความอบอุ่นได้บ้าง

ถ้าอุณหภูมิต่ำกว่า -5 องศาและวันนั้นแดดออก Down Jacket หนาเป็น Mid Layer คือตัวเลือกที่ดี

ชั้นที่สาม — ชั้นกันลมกันน้ำ

เป็นไปได้ว่าชั้นนี้สำคัญที่สุด แต่คนมักลงทุนน้อยที่สุด

Outer Layer ที่ดีต้องมีสองคุณสมบัติ คือกันลม และกันน้ำได้จริง

ความต่างระหว่าง Water Resistant กับ Waterproof ดูเหมือนเรื่องเทคนิค แต่ในวันที่เดินกลางแจ้งนานกว่า 2 ชั่วโมง มันคือความต่างระหว่างทริปที่สนุกกับทริปที่ทรมาน

ถ้าพาครอบครัวไป ให้ prioritize Outer Layer กันน้ำให้เด็กก่อน เพราะเด็กมักอยู่นอกนานกว่า และทนหนาวได้น้อยกว่า

เรื่องกางเกงที่คนมักลืม

ผมเพิ่งมาเข้าใจทีหลังว่า ทริปหิมะครั้งแรกที่ล้มเหลวของหลายคน ไม่ได้เกิดจากเสื้อผ้า

แต่เกิดจากกางเกง

ขาหนาวกว่าตัวเสมอ เพราะขามีพื้นที่ผิวสัมผัสลมเยอะ และเส้นเลือดอยู่ใกล้ผิวมากกว่า ถ้าอุณหภูมิต่ำกว่า -3 องศาและมีลม ใส่กางเกงยีนส์แล้วออกไปเดิน 30 นาที จะรู้สึกว่าขาชาได้แม้ว่าตัวยังอุ่น

กางเกงมีให้เลือกตามกิจกรรม

กางเกงกันหนาวธรรมดาเหมาะกับการเดินเที่ยวในเมือง ร้านค้า สถานที่ที่ไม่ได้ลุยหิมะหนัก กางเกงเดินหิมะเหมาะกับหมู่บ้านหิมะหรือพื้นที่ที่หิมะสะสมลึก กางเกงสกีเหมาะกับการเล่นสกีหรือ Snow Activity

คำแนะนำที่ง่ายที่สุดคือ ถ้าสงสัย ให้เลือกกางเกงเดินหิมะ มันใช้ได้กับหลายสถานการณ์กว่า

รองเท้า — สิ่งที่ทำลายทริปได้เร็วที่สุด

ไม่มีอะไรทำลายทริปหิมะได้เร็วเท่ารองเท้าที่ผิด

รองเท้าเปียกหมายถึงเท้าเย็นตลอดวัน และเมื่อเท้าเย็น ร่างกายทั้งหมดรู้สึกหนาวมากขึ้น แม้ว่าชั้นบนจะดีแค่ไหน

รองเท้าผ้าใบธรรมดาบนพื้นหิมะมีสองปัญหา คือไม่กันน้ำ และพื้นไม่ยึดเกาะ ถ้าหิมะละลายแล้วกลายเป็นน้ำแข็งบาง ๆ ที่เราไม่เห็น โอกาสลื่นล้มสูงมาก

Snow Boots ที่ดีต้องหุ้มข้อ กันน้ำ และพื้นดอกยางลึกพอที่จะยึดเกาะหิมะได้

สิ่งที่น่าสนใจคือ รองเท้าบูตที่ดีต้องมีช่องว่างพอสมควรด้านใน ไม่ใช่กระชับแน่นเกินไป เพราะถ้ากระชับแล้วซ้อนถุงเท้าหนาขึ้น เลือดไหลเวียนจะแย่ลง และเท้าหนาวกว่าเดิมแทน

สำหรับเด็ก ให้ Snow Boots เป็นสิ่งแรกที่ไม่ประนีประนอม เพราะเด็กจะวิ่งเล่นกระโดดลงในหิมะแน่นอน รองเท้าธรรมดาเปียกภายใน 10 นาที

ของที่ซื้อมาแล้วเสียดาย

มองย้อนกลับไป มีของหลายอย่างในกระเป๋าทริปแรกที่แทบไม่ได้เปิดใช้เลย

แผ่นร้อน 20 แผ่น ใช้จริง 6 แผ่น ถ้าแต่งตัวถูกชั้น แผ่นร้อนกลายเป็นของเสริม ไม่ใช่สิ่งจำเป็น

เสื้อหนาวเพิ่มอีก 2 ตัว คิดว่าจะใส่ซ้อน แต่ถ้า 3 ชั้นถูกต้อง ก็ไม่จำเป็น น้ำหนักกระเป๋าเพิ่มโดยไม่ได้ใช้

หมวกหนาที่ซื้อใหม่ ส่วนใหญ่ใช้แค่วันที่อากาศหนักจริง ๆ วันอื่น Beanie ธรรมดาก็พอ

บางที เราแบกมากเกินไป เพราะเราไม่รู้ว่าไม่รู้

เตรียมให้เด็กไป — มุมที่หลายบทความข้าม

เด็กหนาวเร็วกว่าผู้ใหญ่ และบอกเราช้ากว่าที่หนาวจริง เพราะมัวแต่สนุก

เรื่องนี้ทำให้ผมคิดถึงสิ่งที่พ่อแม่ส่วนใหญ่บอกหลังทริปแรก ว่ารู้แล้วว่าลูกหนาวก็ต่อเมื่อหน้าลูกแดงหรือเริ่มงอแง แต่ตอนนั้นก็ต้องเดินออกไปหาที่อุ่นแล้ว

คำแนะนำที่ได้ผลคือตั้งเวลาเข้าที่อุ่นทุก 45-60 นาทีสำหรับเด็กเล็ก ไม่ใช่รอให้เด็กบอกว่าหนาว

ถุงมือสำหรับเด็กต้องเป็นแบบกันน้ำ ไม่ใช่ถุงมือผ้าธรรมดา เพราะเด็กจะจับหิมะ ปั้นก้อนหิมะ และถุงมือผ้าเมื่อเปียกจะเย็นกว่าไม่ใส่เลย

ไม่ต้องใส่ชั้นเยอะกว่าผู้ใหญ่ แต่ต้องใส่ชั้นที่ถูกต้อง

อุปกรณ์เล็กที่มักถูกมองข้าม

ผ้าพันคอหรือ Neck Gaiter ช่วยได้มากกว่าที่คิด คอเป็นจุดที่ร่างกายสูญเสียความร้อนเยอะ โดยเฉพาะเวลาก้มหรือยกหน้าขึ้น ถ้า Outer Layer ซิปไม่ถึงคอ ลมจะแทรกเข้ามาได้

ถุงเท้าที่ทำจาก Wool หรือ Merino ทำงานต่างจากถุงเท้าฝ้ายธรรมดามาก Merino Wool กักความอบอุ่นได้แม้ชื้น และถ้าใส่ถุงเท้าหนาเกิน 2 ชั้น เลือดไหลเวียนแย่ลง ดีกว่าคือใส่ถุงเท้า Wool ชั้นเดียวที่หนาพอ

ครีมกันแดด SPF50 ขึ้นไป มักถูกลืม แต่หิมะสะท้อนแสง UV ได้สูงถึง 80% วันที่แดดออกและหิมะขาว หน้าไหม้ได้เร็วกว่าเที่ยวทะเลในบางวัน

Power Bank เก็บไว้ในกระเป๋าชั้นในเสมอ ไม่ใช่กระเป๋าข้างนอก อากาศเย็นทำให้แบตเตอรี่ลดเร็วมาก

ทางเลือกที่ทำให้กระเป๋าเบาลง

สำหรับคนที่ไม่ได้ไปประเทศหนาวบ่อย การซื้อ Outer Layer กันน้ำที่ดีราคาหลักพัน กางเกงเดินหิมะ และ Snow Boots อีกหลายคู่สำหรับทุกคนในครอบครัว อาจไม่ใช่คำตอบเดียวเสมอไป

บางทีทางออกจึงไม่ใช่การซื้อทุกอย่างให้ครบ แต่คือการเลือกใช้ของที่เหมาะกับทริปนั้นจริง ๆ

นี่คือเหตุผลที่ร้านเช่าเสื้อกันหนาวอย่าง 24DEC เช่าเสื้อกันหนาว มีความหมายกับนักเดินทางหลายคน ไม่ใช่แค่เพราะมีเสื้อให้เลือกเยอะ แต่เพราะมันช่วยให้การเตรียมตัวไปประเทศหนาวเบาลง ทั้งในกระเป๋าและในงบ

ถ้าสนใจเรื่องเช่าหรือซื้อ ลองอ่าน เช่า vs ซื้อเสื้อกันหนาว อันไหนคุ้มกว่า ก่อนตัดสินใจ มีหลายมุมที่คนมักมองข้าม

สำหรับทริปที่เหลือของคุณ

ถ้าอยากรู้ว่าควรเลือกเสื้อแบบไหน อ่าน เสื้อกันหนาวแบบไหนกันหนาวได้จริง ก่อน

ถ้าปลายทางคือญี่ปุ่น อ่าน วิธีเตรียมเสื้อผ้าไปญี่ปุ่นหน้าหนาว เพิ่มเติม เพราะญี่ปุ่นมีความเฉพาะที่แตกต่างกันมากแต่ละโซน

และถ้าอยากรู้ว่าจะเช่าเสื้อกันหนาวจากที่ไหนในกรุงเทพ เช่าเสื้อกันหนาวกรุงเทพที่ไหนดี มีข้อมูลเปรียบเทียบไว้

Checklist สั้น ๆ ก่อนปิดกระเป๋า

เสื้อผ้า: Base Layer (แห้งไว ไม่ใช่ฝ้าย) + Mid Layer (Fleece หรือ Down ตามอุณหภูมิ) + Outer Layer (กันลมและกันน้ำจริง) + กางเกงกันหนาว + ถุงเท้า Wool

รองเท้า: Snow Boots หุ้มข้อ กันน้ำ พื้นดอกยางลึก

อุปกรณ์: ถุงมือกันน้ำ + หมวก + ผ้าพันคอ + ครีมกันแดด SPF50+ + Power Bank ในกระเป๋าชั้นใน + ลิปบาล์ม

สำหรับเด็กเพิ่ม: Thermal Set สำหรับ Base Layer + ถุงมือกันน้ำ (ไม่ใช่ถุงมือผ้า) + Snow Boots

สรุป

การเตรียมตัวที่ดีไม่ได้ทำให้ทริปสมบูรณ์แบบ

แต่มันทำให้เรามีพื้นที่มากขึ้นสำหรับความสุข ไม่ต้องคิดถึงความหนาวตลอดเวลา ไม่ต้องหาที่อุ่นทุก 20 นาที และไม่ต้องใช้พลังงานทั้งวันกับการทน

เสื้อกันหนาวที่พอดี อาจทำให้เราได้จำทริปนั้นมากกว่าอากาศที่หนาว

เพียงเท่านี้ก็พอแล้ว

FAQ — คำถามที่พบบ่อย